Rozwój mowy u dziecka z ASD

Rozwój mowy u dziecka z ASD (Spektrum autyzmu)
Rozwój mowy u dziecka z autyzmem

jest często opóźniony, nieharmonijny lub nietypowy. Może obejmować brak mowy, echolalie (powtarzanie słów/fraz), trudności z zaimkami (używanie 3. osoby zamiast „ja”), dosłowne rozumienie języka oraz regres językowy.

Wczesna terapia logopedyczna jest kluczowa w całym procesie terapeutycznym.

Oto szczegółowe aspekty rozwoju mowy w autyzmie.

Charakterystyczne cechy mowy i komunikacji:

– Echolalie: Powtarzanie bezpośrednie lub odroczone (np. fragmentów bajek, reklam) – może pełnić funkcję komunikacyjną.
– Trudności z zaimkami: Dziecko mówi o sobie w 3. osobie (np. „Ania chce pić” zamiast „Ja chcę pić”).
– Dosłowność: Trudności ze zrozumieniem metafor, ironii, sarkazmu.
– Monotonny, śpiewny lub zbyt głośny głos.
– Regres: U 20-30% dzieci występuje utrata wcześniej nabytych umiejętności językowych między 12. a 30. miesiącem życia.

  • Deficyty w komunikacji niewerbalnej:
    • Słaby kontakt wzrokowy lub jego brak.
    • Trudności z wskazywaniem palcem (gest wskazywania).
    • Brak naśladowania gestów (np. “pa-pa”).
  • Etapy i diagnoza:
    • Charakterystyczny jest nieharmonijny rozwój – rozumienie mowy może być znacznie ograniczone, co uniemożliwia rozwój mowy czynnej.
    • Często pojawia się brak reakcji na imię.
 U części dzieci z autyzmem mowa funkcjonalna (komunikowanie podstawowych potrzeb (prośba, protest, “tak/nie”) nie pojawia się w ogóle, dlatego tak ważna jest wczesna interwencja logopedy i terapia komunikacji, a nie tylko samej artykulacji.